China’s New J-36 Fighter Could Be Armed with a Laser and That Means Trouble for Lockheed’s F-35 and Boeing’s New F-47
What happened
Çin AVIC, Beijing savunma elektronik fuarında 838 lb (380 kg) ağırlığındaki, yüzlerce kilovat güç üretebilen bir lazer izleme ve hedefleme sistemi sergiledi. Bu sistemin J-36 adlı üç motorlu, kuyruksuz, yaklaşık 20 metre kanat açıklığı ve 50-55 ton kalkış ağırlığına sahip altıncı nesil savaş uçağına entegre edilmesi planlanıyor. Üçüncü motor, çift motorlu jetlerden daha fazla elektrik üretiyor. ABD Hava Kuvvetleri, 2024'te kendi SHiELD lazer programını iptal etti.
Impact for Türkiye
Türkiye, F-35 ve yerli projeler (TF-X) gibi beşinci nesil platformlarıyla rekabet ederken, Çin'in yüksek güçlü lazerli J-36'sının ortaya çıkışı, hava savunma ve elektronik harp sistemlerinde yeni tehdit ve fırsatları gündeme getiriyor. Özellikle radar ve füze savunma sistemlerinin lazer karşı önlemleri geliştirmesi gerekebilir; aynı zamanda yüksek enerji üretimi ve lazer entegrasyonu alanında yerli tedarikçi ve Ar-Ge fırsatları doğabilir.
Opportunities
- Lazer güç kaynağı ve soğutma sistemleri geliştirme
- Yüksek enerjili sensör ve optik entegrasyon çözümleri
- Elektronik harp ve lazer karşı savunma sistemleri için yerli tedarik zinciri kurulumu
- J-36 gibi yeni platformlara yönelik bakım ve destek hizmetleri
- Uluslararası savunma fuarlarında tanıtım ve iş ortaklıkları
- Neden önemli: Yüksek güçlü lazerli bir altıncı nesil savaş uçağı, hava üstünlüğü ve elektronik harp alanında yeni bir tehdit modeli oluşturuyor; bu da savunma sanayisinin enerji, optik ve savunma sistemleri konularında yenilik yapmasını zorunlu kılıyor.
- Yazılım/AI etkisi: Lazer hedefleme ve izleme algoritmalarının geliştirilmesi, yapay zeka destekli tehdit tanıma ve enerji yönetimi yazılımları kritik öneme sahip olacak; bu alanda yerli AI çözümleri rekabet avantajı sağlayabilir.
- Yan sanayi fırsatı: Türk savunma firmaları (ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN) lazer güç kaynağı, soğutma sistemleri ve optik bileşen tedarikinde ortaklık kurabilir; ayrıca enerji depolama ve yönetim çözümleri sunan şirketler (Beko, Arçelik) potansiyel tedarikçi olabilir.
- Yatırımcı fırsatı: Yüksek enerji lazer teknolojileri, savunma dışı sektörlerde (medikal, endüstriyel) de uygulama potansiyeli taşıdığı için risk sermayesi ve devlet destekli fonlar yatırım yapabilir.
- Segmentler: Hava savunma sistemleri, Lazer ve yüksek enerji çözümleri, Elektronik harp ve sensör entegrasyonu, Bakım ve destek hizmetleri
- Kabiliyetler: Lazer gücü üretimi, Termal yönetim ve soğutma, Optik hedefleme ve izleme, Lazer karşı savunma (LID)
- Malzemeler: Yüksek ısı dayanıklı alaşımlar, Optik fiber ve lazer kristalleri, İleri soğutma malzemeleri
- Müşteri/partner: TUSAŞ (TAI) – J-36 entegrasyon ve bakım, ASELSAN – Lazer ve sensör sistemleri, HAVELSAN – Simülasyon ve yazılım, Türk Silahlı Kuvvetleri – Lazer karşı savunma sistemleri”
- Gerekli kabiliyet: Lazer güç üretimi ve kontrolü, Yüksek ısı yönetimi, Optik sistem tasarımı, Yazılım ve AI entegrasyonu
- Sertifika: MIL-STD-810G (çevresel dayanıklılık), ISO 9001 (kalite yönetimi), CE/UL (elektrik güvenliği), Türk Savunma Sanayi Sertifikası (TSS)
- Giriş zorluğu: high
- Sermaye ihtiyacı: USD 150-250 milyon (ilk 3 yıl için Ar-Ge, prototip ve test altyapısı)
- İlk 90 gün: Pazar ve rekabet analizi (ilk 30 gün) | Potansiyel ortak ve tedarikçi ön görüşmeleri (30‑60 gün) | İlk konsept tasarım ve risk değerlendirme raporu (60‑90 gün)
Risks
- Teknoloji boşluğu nedeniyle mevcut radar ve füze savunma sistemlerinin etkisiz kalma ihtimali
- Çin'in lazer teknolojisinin ihracat kontrolü ve tedarik kısıtlamaları
- Yüksek yatırım maliyetleri ve uzun geliştirme süresi
- Rekabetin artmasıyla yerli projelerin bütçe baskısı
- Gizli bilgi sızıntısı riskleri
Verification signals
- Verification score
- 49/100
- Speculation level
- yuksek
- Alternatif kaynak
- 0
- medya kaynağı
- Türk şirketi geçti
Related atlas records
Bu haberdeki terimler
- Elektronik Harp Elektromanyetik tayfı düşmanın kullanımını engellemek, kendi kullanımını korumak ve tayftan istihbarat elde etmek için kullanan harp alanı.
More news in this category
- Baykar 1000’den fazla İHA teslim etti 8 November 2026
- The Eurofighter Typhoon Is Selling Like Hotcakes Even in the F-35 Stealth Fighter Era 7 November 2026
- UK won’t reveal issues raised in restricted F-35 report 7 November 2026
- Türkiye'nin Eurofighter'ında yeni aşama: İngiliz devi heyecanlandırdı - STAR - Haberler 7 November 2026
- Forget the F-22 or F-35: China’s J-20 Mighty Dragon Stealth Fighter Can Now Go Into ‘Beast Mode’ But There Is a Price 6 November 2026
“At a Beijing defense electronics show in September, China’s AVIC displayed an 838-pound laser tracking-and-aiming system for combat aircraft, believed to put out hundreds of kilowatts, with imagery po”
The assessment on this page is ÇAŞIT analysis. Original story: 19FortyFive.